Όποιος δεν έχει δει την ταινία “The Big Short” θα πρέπει να την δει. Εκτός βεβαίως από αυτούς τους πομπώδεις τύπους ανθρώπου που πολλές φορές η περιρρεούσα και ο Λαϊκισμός ακόμη τους αποκαλούν “Το σύστημα” ή “Το βαθύ Κράτος”. Η ταινία αυτή δεν τους συμφέρει, αφού τους αφορά αρνητικά.
Το έργο βασισμένο σε αληθινά γεγονότα εξιστορεί την κατάρρευση των αγορών στην Αμερική το 2008, και πως ορισμένοι, πολύ λίγοι άνθρωποι το κατάλαβαν και τόλμησαν να κινηθούν εναντίον της αγοράς αλλά και του συστήματος τότε.
Αυτοί χλευάστηκαν, δέχτηκαν ειρωνικά σχόλια, ονομάστηκαν γραφικοί και τρελοί σε τέτοιο σημείο που πολλές φορές οι ίδιοι αμφισβήτησαν τον ίδιο τους τον εαυτό. Στο τέλος όμως κατάφεραν με την επιμονή τους, μια γλυκόπικρη ίσως νίκη δικαίωσης που έφερε στην παγκόσμια οικονομία, τριγμούς και καταστροφές.
Οι μεγαλύτερες απώλειες εκτός από οικονομικές ήσαν και κοινωνικές. Χάθηκαν 5 τρισεκατομμύρια από τα ταμεία συντάξεως, τις επενδύσεις και τις οικονομίες του κόσμου, 8 εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν άνεργοι και 6 εκατομμύρια έχασαν το σπίτι τους. Αυτό μόνο στην Αμερική.
Το μάθημα όμως που βγαίνει έντονο και φαίνεται στο τέλος του έργου είναι ότι την νύμφη την πλήρωσε και πάλι ο απλός κόσμος. Σιγά σιγά τα πράγματα επανήλθαν στην ομαλότητα και οι πομπώδεις, πολιτικοί, τραπεζίτες και επιχειρηματίες ακινήτων συνέχισαν να δίνουν διαλέξεις για το τι πρέπει να γίνει.
Σας θυμίζει μήπως αυτό κάτι; Ναι, είμαστε μια μικρογραφία του παγκόσμιου γίγνεσθαι. Αυτό που έγινε στην Αμερική και κορυφώθηκε το 2008 μας βρήκε το 2010-2011 στην Κύπρο και κορυφώθηκε το 2013.
Ο τίτλος που θα μπορούσαμε να δώσουμε είναι το “το χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου”, αφού για δεκαετίες χτίζαμε πάνω στην άμμο, στα δανεικά και τον καταναλωτισμό.
Όμως οι σοφοί και ο όχλος της ιστορίας μας, γυρίζαν από την άλλη. “Η Κύπρος είναι διαφορετική” πολλοί έλεγαν, όπως μάθαμε να λέμε για όλα, ώσάν να είμαστε το κέντρο της γης. Ή πάλι ότι είμαστε συστημικοί και δεν θα γίνει κούρεμα.
Περάσαμε νόμους για υποστήριξη της Λαϊκής Τράπεζας και αργότερα όταν κινδυνεύσαμε με κατάρρευση είπαμε το μεγάλο “ΟΧΙ” σε ένα ενδεχόμενο σχετικά μικρό και ελεγχόμενο γενικό κούρεμα.
Θα σταματήσουμε όμως εδώ, διότι δεν υπάρχει ούτε λόγος παρελθοντολογίας ούτε λόγος αυτομαστιγώματος και στείρας κριτικής. Άλλωστε το άρθρο έχει γραφτεί όχι για μοιρολατρικούς σκοπούς αλλά για να διδάξει κάτι.
Μπορούμε τόσο από αυτά που συνέβησαν στο παρελθόν όσο και από αυτά που συμβαίνουν αλλού να μάθουμε πολλά, να γινόμαστε σοφότεροι, να αποφεύγουμε λάθη και να ανεβαίνουμε επίπεδο.
Αυτό δεν το έχουμε δείξει μέχρι τώρα. Ίσως διότι δεν έχουμε τόσο δυνατούς Θεσμούς όπως σε πιο ώριμες πολιτικά χώρες.
Στο βιβλίο “Why Nations Fail” οι συγγραφείς περιγράφουν μια πόλη στα σύνορα ΗΠΑ Μεξικού, την Νογκάλες όπου η μισή πόλη ανήκει στις ΗΠΑ και η άλλη μισή στο Μεξικό. Συγκρίνουν το βιοτικό επίπεδο, το μέσο εισόδημα, την καθαριότητα, τις υπηρεσίες, το έγκλημα όπου στην Αμερικάνικη πλευρά είναι κατά παρασάγκας καλύτερα τα πράγματα και καταλήγουν ότι ένας από τους κυριότερους λόγους για αυτό είναι να υπάρχουν και να λειτουργούν οι Θεσμοί.
Εμείς πρέπει να επενδύσουμε και να πιστέψουμε περισσότερο στους Θεσμούς. Μόνο τότε θα αρχίσουν όλα να δουλεύουν καλύτερα. Και μόνο τότε θα μειωθεί αισθητά τόσο ο Λαϊκισμός όσο και η συνωμοσιολογία, αλλά και η παραπληροφόρηση.
Σήμερα αυτά θριαμβεύουν και το βλέπουμε καθημερινά. Υπάρχει αμφισβήτηση των πάντων. Της κυβέρνησης, των βουλευτών, των δικαστών, της αστυνομίας, των κρατικών και ημικρατικών υπηρεσιών.
Σίγουρα αυτό δεν γίνεται άνευ λόγου αφού υπάρχει μια σοφία του μέσου ανθρώπου που δεν λανθάνεται και βλέπει ότι τα πράγματα δεν είναι υγιή. Ούτε όμως είναι σωστό να ισοπεδώνονται τα πάντα αφού υπάρχουν ακόμη άνθρωποι σε όλες τις θέσεις και τα αξιώματα και τους οργανισμούς που εργάζονται ανιδιοτελώς και ευσυνείδητα για το κοινό καλό.
Το θέμα είναι και ο μέσος άνθρωπος που συμμετέχει σε αυτή την Δημοκρατία, να μην συντηρεί το σαθρό και αρρωστημένο σύστημα απλώς για να κάνει πρόσκαιρα την δουλειά του, αλλά να επενδύσει στους Θεσμούς για ένα καλύτερο μέλλον.
Καταλήγοντας αφού ξεκινήσαμε με την ταινία “The Big Short” είναι καλό να αναφέρουμε και κάτι για την σχέση πελατών/δανειοληπτών με τις τράπεζες.
Αυτό που έγινε το 2013 μας πήρε δεκαετίες πίσω. Ήταν άδικο, πλήγησαν πολλοί άνθρωποι, καταστράφηκαν οικογένειες και νοικοκυριά. Κάποιες τράπεζες καταστράφηκαν, άλλες συνενώθηκαν και άλλαξαν οι νομοθεσίες.
Το πρόβλημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων φαίνεται επιφανειακά να έχει λυθεί, όμως παραμένει μεγάλο και σημαντικό μέρος της οικονομίας.
Η θέση μας είναι απλή: τόσο οι τράπεζες όσο και οι δανειολήπτες πρέπει να ενεργούν με δικαιοσύνη και ηθική. Με αυτό τον τρόπο όλοι κερδίζουν και η οικονομία επανακάμπτει.
Αν ένας από τους δύο προσπαθήσει να κερδίσει εις βάρος του άλλου, στο τέλος θα βουλιάξουν και οι δύο.
Τελειώνοντας, κανείς μπορεί να αναρωτηθεί αν τελικά έχουμε μάθει από τα λάθη μας. Μπορούμε να αλλάξουμε συμπεριφορές και αντιλήψεις ή χρειαζόμαστε ακόμη δεκαετίες διδαγμάτων;
Την απάντηση θα την φέρει ο χρόνος.
P.S. This article was written «almost» entirely by artificial intelligence.
“THE REVITA TEAM”
Σημείωση: Τα άρθρα και τα δημοσιεύματα της εταιρείας μας, σκοπό έχουν να παραθέσουν στοιχεία για συγκεκριμένα θέματα καθώς και απόψεις που βασίζονται σε εμπειρία και γνώση που έχει αποκτηθεί. Απώτερος σκοπός μας είναι η επιμόρφωση των αναγνωστών στο σύνολο τους και όχι η παροχή συμβουλών για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για όλα τα προηγούμενα Newsletters της εταιρείας μας, μπορείτε να επισκεφτείτε την σελίδα μας στο Facebook, https://www.facebook.com/revitaconsult.
